Thuis met Duitse Knoedel

Eén ding wat ik heb geleerd van het reizen over de wereld is dat mensen, eten, culturen en verhalen onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. Door eten en de gastvrijheid aan de keukentafel word je ook nog eens gevoed met warmte, inspiratie en dierbare momenten. Zodra mensen beginnen te praten over eten en ‘thuis’, dan breekt er een golf van herinneringen op iemand’s gezicht door. In deze missie: “MissMundo en de 40 smaken” ga ik op zoek naar die prachtige culturen en eetverhalen. Ik neem je mee op een avontuur. Langs mensen, hun verhalen en beleving.

knoedel koken

Waarmee is Eva thuis?

Waar beter deze serie eetverhalen te starten, dan in het dorp waar ik als klein meisje de eerste vier jaar van mijn leven woonde. Een dorp met de toepasselijke naam: Nieuw-Lekkerland, een klein dorp in de Alblasserwaard. Dat is waar mijn moeders vriendin Eva Huisman-Wilk sinds 1970 woont. Zij verhuisde vanuit Duitsland naar Nederland voor de liefde en haar huwelijk met een Nederlandse man, Karel. Van een grote stad naar een klein dorp. Vier jaar lang woonden ons gezin en haar gezin bij elkaar in de straat. Aan haar stelde ik als eerste de vraag: “Van welk eten gaat je hart in de fik en waarmee ben je echt thuis?”

knoedel op het vuur

Knoedel uit Duitsland

“Knoedel!”, antwoord Eva door de telefoon wanneer ik haar deze vraag stel. “Mag ik bij je komen eten en dat we het samen koken? Dan ben jij de kick-start van mijn nieuwe serie verhalen”, vraag ik haar enthousiast. Een kleine twee weken later tuffen mijn moeder en ik door de weilanden op weg naar dit dorp aan de Lek. Terwijl we langs het huis rijden waar we hebben gewoond, zie ik de altijd terugkerende glimlach op het gezicht van mijn moeder doorbreken. Een lach vol dierbare herinneringen. Aangekomen bij Eva en Karel, staat de garagedeur al open. Karel komt met zijn kenmerkende grote grijns naar buiten gelopen en verwelkomt ons hartelijk. Eva hoort het rumoer van de Rotterdamse dames en met drie dikke zoenen zijn we gearriveerd. “Koffie?” vraagt Eva. Aangezien het 11.00 uur is, knikken we gretig ja.

Koektrommel vs koffietafel

“Sorry, ik ben helemaal vergeten koekjes te halen”, verontschuldigt Eva zich. Onze dijen zijn blij, maar voor haar Duitse ‘roots’ zijn koekjes en gebak bij de koffie een teken van gastvrijheid. Ze vertelt over waar ze aan moest wennen toen ze voor het eerst in Nederland kwam. Een anekdote over de ‘koekjestrommel’ en hoe haar moeder de eerste keer een Nederlandse verjaardag meemaakte. Iedereen kreeg destijds één kopje koffie en één koekje of een stukje taart. Haar moeder was in schok. “Zet die taarten op tafel!”, riep ze tegen Eva. “Mam, dat doen ze hier niet.” In Duitsland wordt namelijk de tafel gedekt met een rijkheid aan de lekkernijen voor bij de koffie. Minimaal 3 á 4 taarten en ‘droge koek’. Je mag pakken wat je lekker vindt.

knoedel kartoffel knödel

Koken uit een pakje

Zo rond de klok van twaalf, besluiten Eva en ik de keuken in te duiken. Ik begin te lachen als ik een pak op het aanrecht zie staan. “Eva, ga je me nu echt vertellen dat we voor mijn eerste foodblog uit een pakje gaan koken?” Ze lacht en ze vertelt me hoe ze laatst op Facebook een plaatje van een pak Knoedel had geplaatst met daarop de tekst (in het Duits): “Dit mis ik zo en deze hebben ze hier niet”. Toen haar petekind Karsten uit Duitsland overkwam, had hij als verrassing deze ‘aardappel-deegballen’ voor haar meegenomen. Dit pak heeft dus dierbare herinneringen. Je kunt ze vers maken, maar het is een behoorlijk werk. Een combinatie van aardappelen en brooddeeg. Dit pak bevat 6 ronde zakjes (vergelijkbaar met rijstbuiltjes) die je op moet zetten in koud water en vervolgens aan de kook brengt en dan in het water laat rusten.

knoedel zakjes

Oma’s eten

“Knoedel of klöße, zoals wij het ook wel noemen, doen mij terugdenken aan mijn oma. Lang woonden we met de hele familie op een zolderkamer.” zegt Eva. “Mijn familie is vroeger gevlucht.” Ze vertelt over haar Duitse familie, die werd verbannen uit Oost-Europa. Haar opa, oma, drie hechte zussen (waaronder haar moeder) moesten noodgedwongen vluchten naar een nieuw leven. Eva zelf werd geboren en groeide op in Midden Duitsland.

knoedel beenham

“Ik kwam vaak bij mijn oma en zij maakte dit altijd voor mij.” Ze pauzeert een tel en ik zie haar in gedachten teruggaan naar dat moment. “Je serveert het met bijvoorbeeld rode kool en altijd met vlees, waarmee je een bruine saus maakt. In Duitsland maken we dan rollade. Een ander soort rollade dan we het hier kennen. Bij ons is rollade een lang stuk vlees die je insmeert met een kruidige mosterd. Daarop leg je dan spek, augurk, uien en bestrooi je het met peper, zout en paprikapoeder. Dat rol je op en bind je vast met kooktouw. Deze braad je en daarmee maak je de bruine saus die je serveert bij de knoedel.”

Hammetje erbij

Het is haar nog niet geluk om een gelijke variant in Nederland te vinden, dus kiest Eva vandaag voor een Amerikaans beenhammetje bereid in de snelkookpan. Nadat het bijna gaar is, maakt ze de saus af door water, kruiden en specerijen toe te voegen. De bruine saus voor bij het vlees en de knoedel.

knoedel laurier piment

Ik heb mijn auto vol geladen…

De biologische rode kool maakt ze uit een pot dit keer. Maar daaraan geeft ze wel haar eigen Duitse twist. Zo fruit ze eerst uien en een appel samen met pimentkorrels en kruidnagelen. Zeker piment en laurier worden veelvuldig gebruikt in de Duitse keuken. “Wanneer ik naar Duitsland ga, dan kom ik terug met een auto vol eten. Duitse braadworst. Duits brood. Dat echte zuurdesembrood. Maar ook Fleishwurst, die je van kip of varken kunt krijgen. Leberkäse en grote stukken rauwe casselerrib. En ’s zomers selderijknollen. Die gebruik ik als puree bijvoorbeeld ter vervanging van aardappels.”

knoedel op tafel

Verwarmende winterkost in de lente

Natuurlijk wordt de tafel mooi gedekt. Met prachtig servies en de gerechten in serveerschalen. Voor Karel geen knoedel. Hij prefereert een heerlijke aardappel bij zijn rode kool. Mijn moeder en ik zijn inmiddels nieuwsgierig naar die knoedel of klöße. Ik snap waarom je er een smaakvolle bruine saus bij serveert. Deze knoedel zelf hebben niet een uitgesproken kleur of smaak, maar er zijn allerlei mogelijke varianten. En in combinatie met de saus, de gemarineerde beenham en de kruidige rode kool werkt het wel. Zelf ben ik gek op warme winterkost. Ook al is het bijna mei en staat de natuur in volle bloei. En Eva… die vertelt al genietend van haar maaltijd nog een paar mooie verhalen over vroeger.

knoedel rode kool beenham

Written By

MissMundo is al sinds kind een ontdekkingsreiziger wiens hart in de fik gaat van lekker eten, mensen en hun inspirerende verhaal. Ruim 20 jaar reisde ze over de wereld. Als special agent gaat ze voor de Smaakspionnen langs de wereldkeukens in 40 gerechten op zoek naar het geheim: "Van welk eten gaat je hart in de fik en waarmee ben je echt thuis?"

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *